มรดกในอิสลามไม่ใช่แค่เรื่องของเงินทอง แต่เป็นข้อบังคับ (ฟัรฎู) จากอัลลอฮฺที่ระบุไว้อย่างชัดเจนในอัลกุรอาน เพื่อป้องกันข้อพิพาทและสร้างความเป็นธรรมในครอบครัว
เมื่อมุสลิมเสียชีวิต ทรัพย์สินทั้งหมดที่ทิ้งไว้ยังไม่ถือเป็น "มรดก" ที่จะนำมาแบ่งให้ทายาททันที แต่ต้องจัดการ 3 ข้อแรกให้เสร็จสิ้นเสียก่อน ตามลำดับดังนี้:
นำทรัพย์สินของผู้ตายมาเป็นค่าใช้จ่ายในการจัดการศพ (อาบน้ำ ห่อศพ ฝัง) ตามความเหมาะสม ไม่ฟุ่มเฟือย
ใช้หนี้ที่ผูกพันกับผู้ตาย ทั้งหนี้ต่อมนุษย์ (กู้ยืม, จำนอง) และหนี้ต่ออัลลอฮฺ (ซะกาตที่ค้างชำระ, ฮัจญ์)
หากผู้ตายทำพินัยกรรมไว้ ให้มอบตามนั้น แต่ห้ามเกิน 1/3 ของทรัพย์ที่เหลือ และห้ามทำพินัยกรรมให้ทายาทที่มีสิทธิ์รับมรดกอยู่แล้ว
ทรัพย์สินสุทธิส่วนที่เหลือจาก 3 ข้อแรก จะถูกนำมาแบ่งให้แก่ทายาทตามสัดส่วนที่ระบุในอัลกุรอาน
ในทายาทระดับเดียวกัน (เช่น บุตรชาย-บุตรสาว) ชายจะได้ 2 เท่าของหญิง เหตุผลเพราะอิสลามกำหนดให้ผู้ชายมีภาระรับผิดชอบในการหาเลี้ยงครอบครัว (นะฟะเกาะฮฺ) และดูแลทายาทหญิง ในขณะที่เงินของทายาทหญิงถือเป็นสิทธิ์ขาดของเธอแต่เพียงผู้เดียว
ทายาทแบ่งเป็น 2 กลุ่มใหญ่: อัศฮาบุลฟุรูฎ (ผู้มีส่วนแบ่งคงที่ เช่น 1/2, 1/4, 1/8 ตามกุรอาน) และ อะเศาะบะฮฺ (ผู้รับเหมาส่วนที่เหลือ หลังจากแบ่งให้กลุ่มแรกหมดแล้ว เช่น บุตรชาย หรือ บิดา)
ทายาทที่อยู่ใกล้ชิดผู้ตายมากกว่า จะตัดสิทธิ์ทายาทที่อยู่ห่างออกไป เช่น หากมี "บุตรชาย" จะทำให้ "พี่น้อง" ของผู้ตายหมดสิทธิ์รับมรดกทันที (ถูกกันสิทธิ์อย่างสิ้นเชิง)
ผู้ที่จะรับมรดกไม่ได้เด็ดขาด ได้แก่: ผู้ที่ต่างศาสนากับผู้ตาย (เช่น มุสลิมรับมรดกคนต่างศาสนิกไม่ได้ และคนต่างศาสนิกรับมรดกมุสลิมไม่ได้) และ ผู้ที่ฆ่าเจ้าของมรดก
ทายาทในอิสลามมีหลายลำดับ (เช่น ปู่ ย่า หลาน ลุง) แต่จะมี 6 บุคคล ที่หากยังมีชีวิตอยู่ จะมีสิทธิ์รับมรดกเสมอ (ไม่มีใครสามารถบล็อคหรือตัดสิทธิ์พวกเขาได้) ได้แก่:
* หมายเหตุ: หากทายาท 6 คนนี้ไม่มี หรือเสียชีวิตไปแล้ว จึงจะพิจารณาสิทธิ์ให้ทายาทลำดับถัดไป (เช่น หลาน, ปู่, ย่า, พี่น้อง)
คุณสามารถทดลองคำนวณสัดส่วนของทายาท 6 ลำดับหลักได้ทันที โดยไม่ต้องสมัครสมาชิก
ไปที่หน้าทดลองคำนวณ