บทนำ และความสำคัญ

ความสำคัญของการคำนวณมรดกตามหลักฟะรออิฎ

การคำนวณมรดกตามหลักฟะรออิฎ (Islamic Inheritance Law) เป็นกระบวนการที่ซับซ้อนและต้องคำนึงถึงความถูกต้องอย่างมาก เนื่องจาก:

  • เป็นหลักปฏิบัติทางศาสนาที่มีความสำคัญในอิสลาม
  • มีผลต่อสิทธิและหน้าที่ของทายาทแต่ละบุคคล
  • ต้องคำนึงถึงแหล่งอ้างอิงที่เชื่อถือจากอัลกุรอานและฮะดีษ
  • มีกฎและเงื่อนไขที่ซับซ้อนที่ต้องปฏิบัติตามลำดับ
แหล่งอ้างอิงหลัก

Engine นี้พัฒนาขึ้นตามแหล่งอ้างอิงที่เชื่อถือ:

  • อัลกุรอาน: ซูเราะฮ์ อันนิซา (4:11-12) - กฎการแบ่งมรดก
  • ฮะดีษ: ซาฮีฮ์ อัลบุคอรี - การให้ส่วนแบ่งตามฟุรูฎ
  • ฟิกฮ์: มัซฮิบ 4 อิมาม (อบูฮะนีฟะ, มาลิก, อัชชะฟีอี, อิบนุ มะญิมะฮ์)
  • หนังสือ: อัลมุวัตตา อัลฟิกฮิยะฮ์ อัลอิสลามียะฮ์
โครงสร้าง Engine และลำดับการคำนวณ

ลำดับการคำนวณที่ถูกต้องตามหลักฟะรออิฎ

Engine นี้ใช้ลำดับการคำนวณที่ถูกต้องตามหลักฟะรออิฎ ดังนี้:

1. Furud (ส่วนแบ่งตามอัลกุรอาน)
↓
2. Aul (การย่อส่วนถ้าเกิน 1)
↓
3. Asabah (ส่วนเหลือ)
↓
4. Radd (แจกเพิ่มถ้ายังเหลือ)
↓
5. Baitul Mal (มรดกตกเป็นของรัฐ)

รายละเอียดแต่ละขั้นตอน

ขั้นที่ 1: Furud (ส่วนแบ่งตามอัลกุรอาน)

คำนวณส่วนแบ่งตามที่ระบุในอัลกุรอานสำหรับทายาทที่มีสิทธิ์:

  • คู่สมรส: 1/8 (ถ้ามีบุตร) หรือ 1/4 (ถ้าไม่มีบุตร)
  • มารดา: 1/6 (ถ้ามีบุตร) หรือ 1/3 (ถ้าไม่มีบุตร)
  • บิดา: 1/6 (ถ้ามีบุตร)
  • บุตรสาว: 1/2 (ถ้ามี 1 คน) หรือ 2/3 (ถ้ามี 2 คนขึ้น)
  • หลานสาว: 1/6 (ในบางกรณี)
  • พี่น้องหญิง: 1/2 (ถ้ามี 1 คน) หรือ 2/3 (ถ้ามี 2 คนขึ้น)
  • ปู่/ตา: 1/6 (ในบางกรณี)
  • ย่า/ยาย: 1/6 (ในบางกรณี)

ขั้นที่ 2: Aul (การย่อส่วน)

ถ้าผลรวมของส่วนแบ่ง Furud เกิน 1 ให้ย่อส่วนทุกคนอย่างเท่าเทียม:

สูตร Aul
Aul Factor = 1.0 / Total Furud
New Share = Original Share × Aul Factor

ขั้นที่ 3: Asabah (ส่วนเหลือ)

แจกส่วนเหลือให้ทายาทที่มีสิทธิ์รับส่วนเหลือ ตามลำดับความสำคัญ:

  1. บุตรชาย + บุตรสาว (ชายได้ 2 ส่วน หญิงได้ 1 ส่วน)
  2. บิดา (ถ้าไม่มีบุตร)
  3. พี่น้องชาย + หญิง (แท้ได้ 1 ส่วน, ต่างพ่อต่างแม่ได้ 0.5 ส่วน)
  4. ลุง/อา + ป้า/น้า
  5. หลานชาย + หลานสาว
  6. ปู่/ตา + ย่า/ยาย

ขั้นที่ 4: Radd (แจกเพิ่ม)

ถ้ายังมีส่วนเหลือหลัง Asabah ให้แจกเพิ่มให้ผู้มีสิทธิ์:

  • มารดา, บิดา, บุตรสาว, หลานสาว, พี่น้องหญิง, ปู่ย่าตายาย
  • ยกเว้น: ภรรยา (ตามความเห็นส่วนใหญ่ของนักวิชาการฟิกฮ์)
สูตร Radd
Radd Factor = (Total Eligible + Remainder) / Total Eligible
New Share = Original Share × Radd Factor

ขั้นที่ 5: Baitul Mal (มรดกตกเป็นของรัฐ)

ถ้าไม่มีผู้รับมรดกตามหลักฟะรออิฎ มรดกจะตกเป็นของรัฐ:

  • ใช้ในกรณีไม่มีทายาทตามหลักฟะรออิฎ
  • มรดกจะถูกโอนไปให้ทางการอิสลาม
อัลกอริทึมและสูตรการคำนวณ

สูตรการคำนวณหลัก

1. คำนวณมรดกสุทธิ (ตะริกะฮฺ)
Net Estate = Total Assets - Funeral Costs - Debts - Wasiyyah (ไม่เกิน 1/3)
2. สูตร Furud (ส่วนแบ่งตามอัลกุรอาน)
// คู่สมรส
Husband's Share = 1/4 (ถ้ามีบุตร) หรือ 1/2 (ถ้าไม่มีบุตร)
Wife's Share = 1/8 (ถ้ามีบุตร) หรือ 1/4 (ถ้าไม่มีบุตร)

// มารดา
Mother's Share = 1/6 (ถ้ามีบุตร) หรือ 1/3 (ถ้าไม่มีบุตร)

// บิดา
Father's Share = 1/6 (ถ้ามีบุตร)

// บุตรสาว
1 Daughter = 1/2
2+ Daughters = 2/3
3. สูตร Asabah (ส่วนเหลือ)
// บุตรชาย + บุตรสาว
Total Parts = (Sons × 2) + Daughters
Son's Share = (Remainder / Total Parts) × 2
Daughter's Share = (Remainder / Total Parts) × 1

// พี่น้อง
Full Brother = 1 ส่วน
Full Sister = 0.5 ส่วน
Half Brother = 0.5 ส่วน
Half Sister = 0.25 ส่วน
4. สูตร Radd (แจกเพิ่ม)
// ผู้มีสิทธิ์รับ Radd
Eligible = [Mother, Father, Daughter, Granddaughter, Sister, Grandparent]
// ยกเว้น: Spouse

Total Eligible = Sum(Eligible Shares)
Radd Factor = (Total Eligible + Remainder) / Total Eligible
New Share = Original Share × Radd Factor

ตัวอย่างการคำนวณ

ตัวอย่าง: ผู้เสียชีวิตชาย, มรดก 1,000,000 บาท, มีภรรยา, มารดา, บุตรสาว 1 คน, หลานสาว 1 คน

ทายาท Furud จำนวนเงิน
ภรรยา 1/8 (ไม่รับ Radd) 125,000 บาท
มารดา 1/6 + Radd 175,000 บาท
บุตรสาว 1/2 + Radd 525,000 บาท
หลานสาว 1/6 + Radd 175,000 บาท
รวม 1.0 1,000,000 บาท
กรณีพิเศษและข้อควรรู้

พี่น้องต่างพ่อต่างแม่ (Half-Siblings)

พี่น้องต่างพ่อต่างแม่มีสัดส่วนแตกต่างจากพี่น้องแท้:

  • พี่น้องชายแท้ = 1 ส่วน
  • พี่น้องหญิงแท้ = 0.5 ส่วน
  • พี่น้องชายต่างพ่อต่างแม่ = 0.5 ส่วน
  • พี่น้องหญิงต่างพ่อต่างแม่ = 0.25 ส่วน

พี่น้องแท้จะได้รับส่วนแบ่งเป็น 2 เท่าของพี่น้องต่างพ่อต่างแม่

หลานสาวจากลูกสาว vs ลูกชาย

ข้อแตกต่างสำคัญ
  • หลานสาวจากลูกชาย: อาจได้รับส่วนแบ่งใน Furud (1/6) ในบางกรณี
  • หลานสาวจากลูกสาว: ไม่ได้รับส่วนแบ่งใน Furud แต่อาจได้รับใน Asabah

ภรรยาไม่ได้รับ Radd

ความเห็นส่วนใหญ่

ตามความเห็นส่วนใหญ่ของนักวิชาการฟิกฮ์ทั้ง 4 อิมาม:

  • ภรรยามีส่วนแบ่งที่แน่นอย่างตามอัลกุรอาน
  • ไม่มีการระบุในฮะดีษว่าภรรยาได้รับส่วนเพิ่ม
  • ดังนั้นในกรณี Radd ภรรยาจะไม่ได้รับส่วนเพิ่ม
แหล่งอ้างอิงและหนังสือที่เชื่อถือ

แหล่งอ้างอิงหลักจากอัลกุรอานและฮะดีษ

  • อัลกุรอาน: ซูเราะฮ์ อันนิซา (4:11-12)
  • ฮะดีษ: ซาฮีฮ์ อัลบุคอรี (4020, 4021)
  • ฮะดีษ: ซาฮีฮ์ มุสลิม (1614)

หนังสือฟิกฮ์ที่เชื่อถือ

  • อัลมุวัตตา อัลฟิกฮิยะฮ์ อัลอิสลามียะฮ์ - อิบนุ กะซีม อัลกุรออนี
  • อัลฟิกฮ์ อัลมะลากี ลิละ อินนา วัลอะซีล - ชัยค์ อิสลาม อิบนุ ตอย์มียะฮ์
  • อัลฟิกฮ์ อัลฮะนาฟียะฮ์ อัลกุบเรา - มุฮัมมัด อิบนุ ซะลีห์ อัลอุไบัย

แหล่งเรียนรู้เพิ่มเติม

  • สถาบันการศึกษาอิสลาม: มหาวิทยาลัยอัลอะซฮัร, มหาวิทยาลัยอิสลามมะดีนะฮ์
  • ศูบาตุลอิสลาม: สำนักงานกิจการศาสนาอิสลามจังหวัด
  • ออนไลน์: เว็บไซต์การศึกษาฟิกฮ์ที่เชื่อถือ
ข้อจำกัดและข้อแนะนำ
ข้อควรรู้สำคัญ
  • Engine นี้พัฒนาขึ้นใช้งานวิจัยของคณะอิสลามศึกษาและนิติศาสตร์
  • ไม่ควรใช้ผลลัพธ์จากระบบนี้ในการตัดสินทางกฎหมายโดยตรง
  • ควรปรึกษากับผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายอิสลาม
  • กรณีที่ซับซ้อนหรือมีข้อพิพาทอาจต้องการการพิจารณาเพิ่มเติม
  • ผู้ใช้รับผิดชอบิดชอบในการใช้ข้อมูลจากระบบนี้

© 2026 Mawaris Calculator - ระบบคำนวณมรดกอิสลาม

พัฒนาขึ้นเพื่อการศึกษาและการอ้างอิงตามหลักฟะรออิฎ

Mawaris
เครื่องคำนวณ ประวัติการบันทึก แนะนำการใช้งาน เกี่ยวกับเรา อธิบาย Engine ศึกษาหลักการ คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
Dashboard หน้าหลัก